Historia Parafii

Najwcześniejsze wzmianki o kościele w Gdyni-Orłowie pochodzą z XVI wieku; dzisiejsze prezbiterium kościoła w Gdyni Orłowie jest pozostałością po  wzniesionej w latach  1568-1572 przez Gergena Rosenberga świątyni w Małym Kacku . Około roku 1585 świątynia ta została rozbudowana przez syna Gergena, Jerzego Rosenberga, burgrabię i burmistrza Królewskiego Miasta Gdańska.

Jednym z dowodów na to, że fundatorem kościoła był Jerzy Rosenberg jest olejny obraz wotywny przedstawiający klęczącego przed krzyżem mężczyznę w zbroi, datowany na przełom XVI i XVII wieku. W dolnym narożu obrazu widnieje herb donatora (klęczącego mężczyzny), który należał do rodu Rosenbergów.  Obraz jest częścią epitafium, które do lat 80. XX wieku wisiało w kościele- niestety w wyniku braku odpowiedniej konserwacji zabytek ten uległ zniszczeniu,zachował się jedynie obraz, który obecnie (od 1987 roku) znajduje się w Muzeum Diecezjalnym w Pelplinie.

 

Obraz Ukrzyżowanie z epitafium, 1612 r (obecnie w Muzeum Diecezjalnym w Pelplinie)

 

Przynależność konfesyjna świątyni wzniesionej przez Rosenberga jest kwestią sporną- nie jest pewne,  czy należała ona do katolików czy luteranów.  Przypuszcza się, że istniały dwa obiekty kościelne w tym samym czasie i były własnością poróżnionych ze sobą wspólnot wyznaniowych – katolickiej i luterańskiej.

Szczegółowe informacje na temat wczesnych dziejów świątyni orłowskiej  znajdują się   tutaj.

 

Architektura pierwszego kościoła

Obecne prezbiterium kościoła MBB w Orłowie stanowi przeważającą część substancji pierwszego kościoła. Wykazuje ono dużą solidność budowlaną. Był to kościół orientowany na planie krzyża łacińskiego z drewnianą wieżą, będącą elewacją zachodnią kościoła. Był to kościół niski i przysadzisty, charakterystyczny dla wiejskiego pejzażu pomorskiego.

 

            Kościół w ok. 1940 roku

 

W czasie wojny kościół bardzo ucierpiał, zniszczona została dobudówka, wieża z dzwonem i plebania.

 

              Rozbudowa kościoła,1949 r.

 

Zaraz po wojnie decyduje się przyjąć w duchową opiekę tę część Gdyni, którą dziś obejmuje parafia orłowska- ks. Stefan Kwiatkowski, przedwojenny wikariusz w Małym Kacku i okupacyjny wikariusz na Grabówku- kapłan mocno związany z Gdynią. Zamieszkał tymczasowo u państwa Zegarskich. W 1945 roku nadeszła nominacja ks. Kwiatkowskiego na administratora parafii. Nowy administrator poświecił cmentarz, na którym jako pierwszych w obrządku rzymsko-katolickim, pochowano ekshumowanych żołnierzy polskich, którzy polegli w obronie Gdyni we wrześniu 1939 roku. W 1953 roku cmentarz powiększono w kierunku rzeki Kaczej. Zaraz na początku istnienia parafii ukształtowała się jej granica- uwzględniając położenie kościoła, przyłączono 14 ulic leżących na południe od nasypu kolejowego, wyłączając je z parafii Mały Kack.

Budowa kościoła

Stary kościół, który dzisiaj oglądamy jako zabytkowe prezbiterium, nie mógł pomieścić nowej parafii orłowskiej. Osiągał on wymiary 9 m szerokości i 18 m długości. Po wielu staraniach uzyskano zgodę na maksymalne wymiary nowej części- korpusu trzynawowego i wieży: 25 m długości i 15 m szerokości.

 

            Budowa nawy kościoła, 1949 r.

 

Kościół wzniesiono w stanie surowym, bez dokończenia wierzy w 1949 roku. Prawdziwą perłą wśród eksponatów nowej części kościoła jest ambona z kościoła starego, wykonana w 1648 roku.

 

                    Ambona z 1648 r.

 

W 1955 roku zakończono budowę wieży, w w roku 1959 rozpoczęto budowę plebanii.

 

  Budynek starej plebanii (rozebrany w 2003 r.)

 

 

W 1952 roku biskup chełmiński przysłał do Orłowa pierwszego wikariusza- ks. Stanisława Zawackiego, a w maju 1957 roku wzmacnia prezbiterium orłowskie drugi wikariusz- ks. Zygmunt Trela.

 

Proboszczowie orłowscy

Pierwszym proboszczem orłowskim w dosłownym brzmieniu był ks. Stefan Kwiatkowski (1912-1979). Urodził się w Rycerzewie w parafii Kościelec koło Inowrocławia. Stefan Kwiatkowski ukończył Gimnazjum Humanistyczne w Bydgoszczy i w 1933 roku wstąpił do Seminarium Duchownego w Pelplinie, które ukończył w 1938 roku.

 

      Stefan Kwiatkowski

 

 

W czasie wojny sprawował posługę wikariuszowską w Małym Kacku, Żukowie, Grabówku i Obłużu. Administratorem Orłowa został 13.05.1945 roku.

W okresie proboszczowania w Orłowie był dekanalnym referentem KUL (do 1975 roku), a od roku 1962 Radcą Duchownym ad honores.

Dnia 11.06.1963 roku przeżywał w Orłowie srebrny jubileusz kapłański. Dokładnie 10 lat po jubileuszu poprosił biskupa o zwolnienie go z obowiązków rządcy parafii.

 

      Ksiądz Stefan Kwiatkowski

 

 

Ksiądz Stefan Kwiatkowski był gorliwym kapłanem, entuzjastą odnowy liturgicznej. Był niezwykle wytrawnym i cierpliwym spowiednikiem. Jego kapłaństwo przypadało na trudne lata okupacyjne i niemniej trudne lata powojenne.

Drugim proboszczem w parafii MBB w Gdyni Orłowie był ks. Stanisław Zawadzki, urodzony 21 września 1927 roku w Chełmnie. Ukończył LO im. M. Kopernika w rodzinnym mieście w 1947 roku. Po maturze podjął studia filozoficzno-teologiczne w Seminarium Duchownym w Pelplinie, przyjmując święcenia kapłańskie w 1952 roku.

 

Ksiądz Stanisław Zawacki, 1965 r.

 

 

Ksiądz Stanisław Zawadzki był wikariuszem w jednej parafii przez 21 lat. W parafii swego jedynego wikariatu- Matki Boskiej Bolesnej w Gdyni-Orłowie, został proboszczem w 1973 roku, po rezygnacji ks. Kwiatkowskiego. W kościele gdyńskim był dziekanem od roku 1980, najpierw w dekanacie Gdynia I (Gdynia-południe), a po przyłączeniu Gdyni do Archidiecezji Gdańskiej, gdy podzielono Gdynię na cztery dekanaty, został dziekanem nowo utworzonego dekanatu Orłowskiego.

W dowód uznania za swoją działalność dla parafii, w 1982 roku otrzymał godność kanonika chełmińskiego, a w 1992 roku kanonika gdańskiego.

 

Ksiądz Stanisław Zawacki i Jan Paweł II, 1987r.

 

Najbardziej prestiżowym dziełem proboszczowania ks. Zawadzkiego jest bez wątpienia renowacja wnętrza kościelnego, w jego zabytkowej części- prezbiterium, które w tej chwili jest jednym z piękniejszych w Gdyni.

 

Ksiądz Stanisław Zawadzki miał wrodzone zamiłowanie do nauczania, był głęboko zainteresowany problematyką katechetyczną i aktualnymi problemami Kościoła. Był przez lata chętnie słuchanym homiletą. Był skromnym i ludzkim kapłanem- przyjacielem ludzi. W 1996 roku w uznaniu zasług został mianowany kapelanem Jego Świątobliwości.

 

Ks. Stanisław Zawacki, 1998 r.

 

 

Umarł nagle 27 listopada 1998 roku przeżywszy 71 lat, w kapłaństwie 46- cały czas pełniąc posługę kapłańską w Orłowie.
 

Od roku 1998 proboszczem parafii był  ks. kanonik Krzysztof Rybka, który 28 maja 2017 roku został na mocy dekretu ks. Biskupa przeniesiony do parafii św. Bernarda w Sopocie, gdzie obecnie sprawuje funkcję proboszcza parafii. 

Ksiądz Krzysztof urodził się 15 października 1958 roku w Dąbrowie. Studia filozoficzno- teologiczne odbył w Wyższym Seminarium Duchownym w Gdański- Oliwie w latach 1977- 1983, po których przyjął święcenia kapłańskie dnia 16.07. 1983 roku z rąk biskupa Lecha Kaczmarka. Posługę wikariuszowską wypełniał na Morenie, w Nowym Dworze Gdańskim, w parafii katedralnej i parafii św. Barbary w Gdańsku.

 

 

 

              Ks. Krzysztof Rybka

 

                                                                     Podziękowania dla księdza Krzysztofa.

 

Obecnie proboszczem parafii jest ks. dr Tomasz Biedrzycki.

                                       

                                                                        Na terenie parafii…

W obraz życia religijnego parafii w Gdyni Orłowie wpisała się działalność żeńskich zgromadzeń zakonnych. Pięć wspólnot zakonnych tworzy z parafią wspólnotę duchową Kościoła lokalnego. Oprócz apostolskiej świętości i ludzkiej życzliwości siostry uczestniczą w życiu duszpasterskim i katechetycznym. Na terenie parafii znajduje się aż pięć zgromadzeń zakonnych- zgromadzenia sióstr dominikanek, elżbietanek, karmelitanek, serafitek oraz urszulanek.
Od 1932 r. w parafii prowadzą dom siostry elżbietanki; od 1933 r. funkcjonuje kaplica Gwiazdy Morza, w której sprawowana jest codzienna Msza święta.

 Od 23 września 1967 r. są w Orłowie siostry serafitki; zakupiły wówczas część domu jednorodzinnego, który 17 lipca 1969 r. nabyły w całości. W 1970 r. ks. bp Kazimierz Kowalski wydał zgodę na prowadzenie domu klasztornego, przeznaczonego dla sióstr zgromadzenia jako dom wypoczynkowy; 20 sierpnia 1971 r. została erygowana kaplica Św. Józefa, w której jest przechowywany Najświętszy Sakrament.
Od 4 marca 1969 r. są w Orłowie siostry Urszulanki Unii Rzymskiej; 2 grudnia 1967 r. władze państwowe w zamian za budynek klasztorny, przy ul. Pomorskiej nr 41 przekazały Willę Adama Bębenka na ul. Światowida nr 7; od początku zaczęła funkcjonować dla wiernych kaplica Najświętszego Serca Pana Jezusa; 16 marca 1969 r. została ona poświęcona przez ks. bp. Kazimierza Józefa Kowalskiego.
W 1981 r. przybyły do Orłowa siostry Karmelitanki Bose; zakupiły dom, który następnie rozbudowały; 19 marca 1983 r. dom poświęcił kardynał Luigi Poggi z Rzymu; 15 listopada 1984 r. ks. bp Marian Przykucki konsekrował kaplicę Matki Bożej Wielkiego Zawierzenia.
Najpóźniej do Orłowa przybyło Zgromadzenie Sióstr św. Dominika (dominikanki); w 1991 r. otrzymały zgodę władz na budowę domu zakonnego; od 8 września 1993 r. zamieszkały pierwsze dominikanki. Dom klasztorny Opatrzności Bożej i kaplicę Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny poświęcił arcybiskup Tadeusz Gocłowski. Siostry prowadzą prestiżowe w Gdyni przedszkole p. w. Świętej Rodziny.
Wszystkie zgromadzenia zakonne tworzą z parafią wspólnotę duchową Kościoła lokalnego, oprócz apostolskiej świętości i ludzkiej życzliwości siostry uczestniczą w życiu duszpasterskim i katechetycznym.

Na terenie parafii istnieją dwa szpitale – Szpital Morski im. PCK w Gdyni Redłowie i Akademickie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni, do których regularnie udają się kapłani z posługą dla chorych.

 

    Wnętrze kaplicy szpitalnej

 

Kaplica szpitala morskiego im. PCK pod wezwaniem Matki Bożej Fatimskiej. to nowoczesny i funkcjonalny budynek budynek, oddany do użytku w 1997 roku.

                     Kaplica szpitalna

 

 

 

Ks. Mirosław Gawron, Kościół w Gdyni-Orłowie

Ks. Jerzy Więckowski, Kościół Katolicki w Gdyni